Jullie hebben een trouwdatum in gedachten, de locatie misschien zelfs al vastgezet, en dan komt die praktische vraag ineens op tafel: moeten we nog in ondertrouw? Veel stellen gebruiken dat woord nog steeds, maar de regels zijn veranderd.
Het korte antwoord is simpel: nee, formele ondertrouw bestaat niet meer. Maar jullie moeten wél iets regelen voordat jullie kunnen trouwen of een geregistreerd partnerschap kunnen aangaan.
Hoe zit het met ondertrouw?
De formele ondertrouw zoals die vroeger bestond, is in Nederland afgeschaft per 1 september 2015.
Daarvoor in de plaats is de melding voorgenomen huwelijk gekomen, of de melding voorgenomen geregistreerd partnerschap. Die melding is verplicht. Zonder die stap kan de gemeente niet controleren of jullie aan de wettelijke voorwaarden voldoen.
Als mensen dus vragen of ondertrouw verplicht is, bedoelen ze meestal deze melding. En ja, die is nog steeds verplicht.
Waarom die melding nodig is
De gemeente gebruikt de melding om te controleren of jullie mogen trouwen of een geregistreerd partnerschap mogen sluiten.
Daarbij kijkt de gemeente naar de wettelijke voorwaarden, zoals:
- leeftijd
- burgerlijke staat
- verwantschap
Dat is de praktische reden dat deze stap niet kan worden overgeslagen.
Wanneer moeten jullie dit regelen?
De melding moet op tijd gebeuren. De termijn is:
- minimaal 14 dagen vóór de trouwdatum
- maximaal 1 jaar vóór de trouwdatum
Dat geeft ruimte, maar het is slim om dit niet te lang uit te stellen. Zeker als jullie ook nog getuigen moeten doorgeven of documenten moeten verzamelen.
Een eenvoudige vuistregel is: zodra jullie trouwdatum en trouwgemeente vaststaan, kunnen jullie kijken wanneer jullie de melding doen.
Bij welke gemeente doe je de melding?
Jullie doen de melding bij de gemeente waar het huwelijk of geregistreerd partnerschap plaatsvindt.
Dat is dus niet per se de gemeente waar jullie wonen.
Trouwen jullie in een andere plaats dan jullie woonplaats, dan regelen jullie de melding daar.
Wonen jullie als Nederlanders in het buitenland, dan doen jullie de melding bij de gemeente Den Haag.
Kun je dit online regelen?
Vaak wel. Bij veel gemeenten is de melding online te regelen via de website van de gemeente.
Hoe dat precies werkt, verschilt per gemeente. De ene gemeente vraagt alles digitaal op, bij een andere gemeente kunnen de stappen of gevraagde documenten iets anders zijn. Controleer daarom altijd de informatie van de gemeente waar jullie gaan trouwen.
Wat hebben jullie meestal nodig?
Voor de melding zijn in elk geval vaak deze gegevens of documenten nodig:
- een geldig identiteitsbewijs van beide partners
- de gegevens van de getuigen
- eventueel een geboorteakte of andere aanvullende documenten
Voor getuigen geldt meestal:
- minimaal 2 getuigen
- maximaal 4 getuigen
Dat betekent dat jullie deze keuze ook redelijk op tijd moeten maken. Niet iedereen denkt daar vroeg aan, maar zonder getuigengegevens kan de voorbereiding stroever lopen.
Wat kost het?
De melding zelf is vaak gratis.
Er kunnen wel kosten zijn die per gemeente verschillen, bijvoorbeeld voor:
- een trouwboekje
- een annulering of wijziging
- uittreksels of extra documenten
Daarom is het verstandig om op de site van jullie gemeente te kijken welke kosten wel en niet onder de melding vallen. De bedragen variëren per gemeente.
Praktische checklist voor jullie planning
Als jullie willen weten of ondertrouw verplicht is, helpt deze korte checklist vaak meer dan alleen het ja of nee.
Stap 1: Controleer de juiste term
Gebruik in de praktijk niet meer alleen het woord ondertrouw, maar kijk bij de gemeente naar de melding voorgenomen huwelijk of melding voorgenomen geregistreerd partnerschap.
Zo vinden jullie sneller de juiste informatie.
Stap 2: Kijk naar de termijn
Controleer of jullie binnen de juiste periode zitten:
- niet later dan 14 dagen voor de trouwdatum
- niet eerder dan 1 jaar voor de trouwdatum
Stap 3: Regel de juiste gemeente
Doe de melding bij de gemeente waar jullie gaan trouwen of het partnerschap sluiten.
Wonen jullie in het buitenland als Nederlanders, dan is dat gemeente Den Haag.
Stap 4: Verzamel documenten
Zorg dat jullie klaar hebben liggen:
- geldige identiteitsbewijzen
- gegevens van 2 tot 4 getuigen
- eventueel een geboorteakte of andere documenten die jullie gemeente vraagt
Stap 5: Controleer of online regelen kan
Kijk op de website van de gemeente of jullie alles digitaal kunnen indienen.
Dat scheelt vaak tijd.
Veelgemaakte verwarring rond ondertrouw
De grootste verwarring is eigenlijk heel begrijpelijk. Veel mensen zeggen nog steeds ondertrouw, terwijl die formele stap niet meer bestaat.
Daardoor lijkt het soms alsof er niets meer hoeft te gebeuren. Maar dat is niet zo. Alleen de naam en procedure zijn veranderd. De verplichte melding is ervoor in de plaats gekomen.
Een tweede punt van verwarring is de locatie. Stellen denken soms dat ze dit moeten regelen in hun woonplaats, terwijl de melding juist moet gebeuren bij de gemeente waar het huwelijk of partnerschap plaatsvindt.
En dan is er nog de timing. Omdat minimaal 14 dagen en maximaal 1 jaar best ruim klinkt, schuiven sommige stellen het voor zich uit. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar het is wel handig om vroeg te controleren welke documenten jullie gemeente precies vraagt.
Wanneer extra goed opletten slim is
In sommige situaties is het handig om extra vroeg te checken wat jullie nodig hebben. Bijvoorbeeld als:
- jullie in het buitenland wonen
- jullie nog getuigen moeten kiezen
- jullie niet zeker weten welke documenten nodig zijn
- jullie gemeente verschillende kosten rekent voor extra onderdelen, zoals een trouwboekje of wijziging
De basisregels zijn duidelijk, maar de praktische uitvoering kan per gemeente verschillen.
FAQ
Is ondertrouw in Nederland nog verplicht?
Nee, formele ondertrouw is afgeschaft per 1 september 2015. Wel is de melding voorgenomen huwelijk of melding voorgenomen geregistreerd partnerschap verplicht.
Wat is in plaats van ondertrouw gekomen?
Dat is de melding voorgenomen huwelijk of de melding voorgenomen geregistreerd partnerschap.
Hoe lang van tevoren moet je ondertrouw of melding regelen?
De melding moet minimaal 14 dagen en maximaal 1 jaar vóór de trouwdatum worden gedaan.
Bij welke gemeente moet je dit regelen?
Bij de gemeente waar het huwelijk of geregistreerd partnerschap plaatsvindt. Wonen jullie als Nederlanders in het buitenland, dan doen jullie dit bij de gemeente Den Haag.
Is de melding gratis?
De melding zelf is vaak gratis. Sommige andere kosten, zoals voor een trouwboekje, wijziging of extra documenten, kunnen per gemeente verschillen.
Kun je ondertrouw online regelen?
Vaak wel. Bij veel gemeenten is de melding online te regelen via de gemeentewebsite.
